2012/04/20

Aimara, kitxua eta guaranierako zuzentzaile ortografiko kode irekiko bat garatuko da Elhuyar Fundazioaren eta Kutxa Fundazioaren laguntzarekin

Aimara, kitxua eta guaraniera indartzeko asmoarekin, hiru hizkuntza horietarako zuzentzaile ortografiko kode irekiko bat garatuko dute CEPOS (Consejos Educativos de Pueblos Originarios) elkarteek, Kutxa Fundazioak emandako diru-laguntzari esker. Proiektuaren gidaritzan Elhuyar Fundazioak parte hartuko du, UPV/EHUko IXA taldeak eta Elekak garatutako euskarazko Xuxen zuzentzaile ortografikoan baitago oinarrituta zuzentzaile ortografiko berria, eta 2012ko irailean egongo da erabilgarri.
Zuzentzaile ortografikoaz gain, software libreko beste programa hauek ere itzuliko dira: Mozilla Firefox web-nabigatzailea, GCompris 2-10 urte bitarteko gazteentzako hezkuntza-programa, Tux Paint umeentzako diseinu grafikoko programa bat eta OpenOffice.org ofimatikako programa-paketea. Programa horiek guztiek Windows UNIX, Solaris BSD eta Mac OS X sistema eragileetan erabiltzeko balio dute. CEPOSetik adierazi dutenez, "ezinbestekoa da hizkuntza gutxituak balioesteko eta haien erabilera sustatzeko garai berrietara eta teknologia berrietara egokitzea; bestela, hiltzeko arriskuan egongo dira" Baliabide hoeiek guztiak software librekoak izanik, doan eskuratzeko moduan egongo dira.

CEPOak


CEPOak (Consejos Educativos de Pueblos Originarios) Boliviako jatorrizko herrien hezkuntzan parte-hartzea bilatzen duten erakundeak dira. Boliviako Estatuak onartuta daude 1994tik, eta egun zortzi kontseilu daude koordinazio-organo nazionalean bilduak. Komunitateen parte-hartzea bultzatzea eta hezkuntza-politikak garatzea dituzte helburu, kultura-aniztasunaren eta hizkuntza-aniztasunaren ikuspegitik beti ere

Kitxua, aimara eta guaraniera


Bolivian egun jatorrizko hogeita hamar nazio eta herritik gora dago, bakoitzak bere hizkuntza duela. Eta guztiek dute hizkuntza-ofizialaren estatusa.
Hizkuntza horietatik, aimara, kitxua eta guaraniera dira zabalduenak. 2001eko erroldaren datuen arabera, kitxua 1.510.560 biztanlek erabiltzen dute Cochabamban, Potosín, Chuquisacan, eta Oruroren eta La Pazen zati batean. Aimarak 1.243.728 hiztun ditu La Pazen, Oruron, eta Potosí eta Cochabambaren zati batean sakabanatuak. Azkenik, guaraniera 77.121 biztanlek hitz egiten dute, Santa Cruz, Chuquisaca eta Tarija departamenduetan.
Normalizazio-prozesuari dagokionez, azkenaldian aurrerapausoak izan dira: hiru hizkuntzak ofizialak dira, eta alfabeto adostuak eta onartuak dituzte. Hizkuntza horien ahozko eta idatzizko erabilera sustatzeko, lan handia egiten ari da araugintzan: arau ortografikoak eta gramatikalak adosten ari dira, hiztegi elebakarrak eta elebidunak egiten, termino berriak sortzen, terminología teknikoa garatzen, mailegu lexikalak onartzeko arauak lantzen eta abar.

Argazkiaren iturria: Garabide (www.garabide.org). Herri indigenen biltzarra. NBE.2010





ifttt puts the internet to work for you. via task 735099

No hay comentarios:

Publicar un comentario